Lịch ôn tập được tính thế nào

Read Frog xếp lịch bằng FSRS, một thuật toán lặp lại ngắt quãng mã nguồn mở. Trang này nói về việc nó đang làm gì và vì sao, không nói nên đặt con số nào bằng bao nhiêu — chuyện đó ở Thiết lập học tập.

Ba con số cho mỗi tấm thẻ

FSRS giữ một mô hình nhỏ về trí nhớ của bạn với từng tấm thẻ, và mô hình đó gồm ba lượng.

• Độ ổn định trí nhớ — tấm thẻ này còn "đã học" được bao lâu. Cụ thể là bao nhiêu ngày có thể trôi qua trước khi khả năng bạn nhớ lại nó tụt xuống khoảng 90%. Thẻ mới có độ ổn định tính bằng phút; tấm thẻ bạn đã nhớ được một năm có độ ổn định tính bằng tháng.
• Độ khó — riêng tấm thẻ này khó với bạn đến mức nào. Nó tăng khi bạn trả lời Một lần nữa hoặc Khó, giảm chậm khi bạn trả lời Dễ, và nó chi phối mỗi lượt ôn thành công đáng giá bao nhiêu: độ ổn định của một tấm thẻ khó lớn lên chậm hơn của một tấm thẻ dễ.
• Xác suất nhớ lại — khả năng bạn nhớ ra tấm thẻ ngay lúc này. Sau một lượt ôn, nó gần như chắc chắn, rồi suy giảm từ đó, và giảm nhanh hơn trên một tấm thẻ có độ ổn định thấp.

Chỉ độ ổn định và độ khó được lưu lại. Xác suất nhớ lại được tính ra từ hai con số đó cộng với việc đã bao lâu kể từ lần cuối bạn gặp tấm thẻ.

Khoảng cách ôn từ đâu ra

Ngày đến hạn kế tiếp là đúng lúc mà xác suất nhớ lại của bạn với tấm thẻ đó được dự đoán sẽ tụt xuống tỷ lệ ghi nhớ bạn đã đặt — mặc định là 90%.

Chỉ một câu ấy đã giải thích phần lớn những gì bạn sẽ để ý thấy:

• Khoảng cách không phải là một hệ số nhân vào khoảng cách trước. Mỗi lần nó được tính lại từ độ ổn định mới của tấm thẻ.
• Nâng tỷ lệ ghi nhớ mục tiêu làm mọi khoảng cách ngắn lại, vì đường dự đoán chạm tới một con số cao hơn sớm hơn.
• Một tấm thẻ có độ ổn định gần như không nhích được thêm thời gian là bao so với lần trước, dù bạn cứ kiên nhẫn trả lời Tốt đến mấy.

Thứ thực sự đẩy độ ổn định lên là câu trả lời của bạn. Một cái Tốt trên tấm thẻ bạn nhớ lại được sau một quãng dài đẩy nó lên rất nhiều — chính quãng dài đó là bằng chứng rằng ký ức đã vững. Cũng cái Tốt ấy nhưng mười phút sau lần vừa xem thì đẩy được rất ít, vì nhớ ra thứ mình vừa đọc gần như chẳng chứng minh điều gì.

Đó cũng là lý do Một lần nữa, Khó, Tốt và Dễ nên được dùng thật thà thay vì dùng cho rộng tay. Chúng là toàn bộ đầu vào. Một tấm thẻ bạn luôn chấm Tốt trong khi thật ra vẫn đang chật vật sẽ nhận được những khoảng cách dựng cho người đã thuộc nó.

Ngày đầu tiên, và khi đi chệch

Một tấm thẻ hoàn toàn mới không nhận được "ngày" nào cả. Nó đi hai bước ngắn trong cùng một phiên — khoảng một phút, rồi khoảng mười phút — để bạn gặp nó vài lần trước khi nó rời đi nhận một khoảng cách thật. Con số đang học trên thanh đầu trang của phiên ôn tập chính là đây: những tấm thẻ còn đang đi giữa mấy bước đó.

Trả lời Một lần nữa trên một tấm thẻ đã tới được những khoảng cách thật là một lần quên. Tấm thẻ rơi về một bước mười phút, độ ổn định của nó giảm, độ khó tăng. Rồi nó lại leo lên từ một điểm xuất phát thấp hơn, và đó là lý do một tấm thẻ bị quên có thể xóa đi vài tuần tiến bộ trông thấy.

Một tấm thẻ cứ quên hoài rồi cũng đến lúc không còn đáng chỗ nó chiếm. Sau tám lần quên, Read Frog tự động đình chỉ nó và nó rời khỏi vòng luân chuyển. Bạn sẽ thấy nó ở mục Đã đình chỉ vĩnh viễn trong danh sách Thẻ của Notebase. Một tấm thẻ đi tới đó thường là đang xin được viết lại chứ không phải học lại: hãy tách nó ra, thêm ngữ cảnh vào mặt trước, hoặc bỏ nó đi.

Vì sao hai tấm thẻ lệch nhau nhiều thế

Tất cả những điều trên đều tính theo từng tấm thẻ, nên hai tấm bạn tạo cùng một ngày sẽ tách nhau ra ngay khi lịch sử của chúng tách nhau. Ngoài ra, có ba quy tắc nữa định hình những gì bạn thấy:

• Bốn khoảng cách luôn theo thứ tự. Dễ không bao giờ ngắn hơn Tốt, Tốt không bao giờ ngắn hơn Khó. Những con số phía trên các nút đánh giá là bản xem trước thật của tấm thẻ này, và chúng sẽ không bao giờ lộn ngược.
• Khoảng cách có mức chặn trên, 100 năm — cao đủ để bạn không gặp phải.
• Khoảng cách không bị xáo nhẹ. Một số bộ xếp lịch thêm chút ngẫu nhiên để những tấm thẻ được tạo cùng nhau không cứ đi cùng nhau mãi. Read Frog không làm vậy, nên hai tấm thẻ có lịch sử đúng là y hệt nhau sẽ nhận được những ngày đúng là y hệt nhau.

Bộ tối ưu

FSRS đi kèm một bộ tham số mặc định, khớp từ một khối lượng lớn lượt ôn tập của người khác. Trí nhớ của bạn, nội dung của bạn và thói quen chấm điểm của bạn không phải cái trung bình đó, nên Read Frog huấn luyện lại mô hình trên lịch sử của chính bạn, theo từng Notebase.

Một lượt huấn luyện đọc bản ghi ôn tập của một Notebase và cho ra một bộ tham số ứng viên. Nó chỉ giữ ứng viên đó nếu bộ này dự đoán các câu trả lời thực tế của bạn tốt hơn bộ đang dùng — đo bằng việc mỗi bộ dự đoán tốt đến đâu những lượt ôn mà nó không được khớp lên, nên một bộ chỉ học thuộc lịch sử của bạn sẽ không thắng. Cùng lượt huấn luyện đó cũng tính lại các bước học và bước học lại được đề xuất từ đúng dữ liệu ấy.

Đại khái là khi nào:

• Một Notebase đủ điều kiện khi khoảng 64 tấm thẻ của nó đã quay lại sau một khoảng cách thật. Lượt ôn dồn vào một nhúm thẻ thì ở đây không có giá trị mấy — mô hình cần bề rộng, không cần khối lượng.
• Sau đó, nó huấn luyện lại mỗi khi tích thêm khoảng 64 lượt ôn tập nữa.
• Các lượt chạy diễn ra trên máy chủ, khoảng mỗi tuần một lần. Không phải khởi động gì, cũng không phải chờ gì.

Khi một lượt chạy thực sự thay đổi điều gì, một thông báo hiện ra ở danh sách Notebase: lịch ôn tập mới phù hợp hơn với quy luật ghi nhớ của bạn, kèm mức cải thiện và số bản ghi ôn tập mà nó đã học từ đó. Đóng nó rồi làm tiếp; những ngày đến hạn đang có không bị viết lại, và bộ tham số mới áp dụng từ câu trả lời kế tiếp của bạn trở đi.

Nhìn vào một tấm thẻ

Trong Mẫu & Thẻ, mỗi tấm thẻ đều có một nút Xem trí nhớ. Nó mở ra đường cong quên lãng của tấm thẻ đó — độ suy giảm tính từ lượt ôn gần nhất, hiện nó đang nằm ở đâu, ngày đến hạn rơi vào chỗ nào, và tỷ lệ ghi nhớ mục tiêu của bạn thành một đường vắt ngang — bên trên là toàn bộ lịch sử ôn tập với mức đánh giá, thời gian đã trôi qua và độ ổn định trước mỗi câu trả lời.

Đây là cách thật thà để phân giải một cuộc tranh luận với lịch ôn tập. Một tấm thẻ có cảm giác lẽ ra phải ôn từ lâu thường hóa ra có độ ổn định mà bạn đã đánh giá quá cao, còn tấm thẻ có khoảng cách trông dài đến vô lý thường là nó thực sự xứng đáng.

Nhìn cả một Notebase

Tab Thống kê trong một Notebase, và trang Thống kê bao trọn tất cả, vẽ ra số lượt ôn mỗi ngày, thời gian đã dành, và tăng trưởng trí nhớ dài hạn — số thẻ có độ ổn định đã vượt 21 ngày. Con số cuối này là thứ gần nhất với một thước đo tiến bộ ở đây: không phải bạn đã lưu bao nhiêu, cũng không phải bạn đã ôn bao nhiêu, mà là đã có bao nhiêu thật sự lắng xuống.